Máy tính đã có thể đọc được cảm xúc của con người

Nhóm làm việc tại Brain Power đã phát triển một chương trình làm thay đổi cuộc sống của các gia đình có trẻ em mắc chứng tự kỷ. Công nghệ này cũng được ứng dụng trong nhiều ngành khác như ô tô, bán lẻ và tư pháp.
Các hệ thống siêu kết nối, như các thiết bị thông minh, luôn đi kèm với trí tuệ nhân tạo. Nhưng đó là IQ, chứ không phải EQ. Và đó chính là nơi “trí tuệ nhân tạo về cảm xúc” chen chân vào.

Cảm xúc ảnh hưởng lớn đến mọi mặt của đời sống của chúng ta, từ cách chúng ta sống, làm việc, học tập và vui chơi, tới việc chúng ta ra các quyết định lớn hay nhỏ. Cảm xúc điều khiển cách chúng ta giao tiếp và kết nối với nhau, ảnh hưởng đến sự khoẻ mạnh và chất lượng sống của chúng ta. Trí thông minh cảm xúc của một người (hay còn gọi là EQ) là khả năng nhận diện cảm xúc không chỉ của chính họ mà còn của những người khác và từ đó điều khiển hành vi, thích nghi với các môi trường khác nhau và đạt được các mục tiêu. Những người có EQ cao thường có cuộc sống và sự nghiệp thành công hơn – họ dễ mến và dễ dàng thuyết phục người khác, có khả năng là nhà lãnh đạo hiệu quả, và nhìn chung sống khoẻ, vui và lâu hơn.

Ngày nay, chúng ta đang sống trong thế giới số. Vây quanh chúng ta là rất nhiều hệ thống siêu kết nối, các thiết bị thông minh và các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến. Nói cách khác, là rất nhiều IQ, chứ không phải EQ. Vấn đề nằm chính ở chỗ đó, đặc biệt khi mối quan hệ của chúng ta với công nghệ đang ngày càng mang tính thoại và cá nhân hóa. Hãy nhìn vào cách chúng ta dùng các thiết bị di động và tương tác với ứng dụng thông minh như Siri của Apple hay Alexa của Amazon. Những công nghệ này được thiết kế để tương tác với con người vì thế chúng cần thông minh hơn về mặt cảm xúc để hoạt động hiệu quả. Cụ thể, chúng cần “cảm nhận” được cảm xúc của người đối diện và hành động phù hợp với cảm xúc đó. Công ty của tôi, Affectiva, đang đặt ra mục tiêu “nhân hoá” công nghệ bằng “trí thông minh nhân tạo về cảm xúc”, hay như tôi vẫn thường gọi là “AI cảm xúc”.

Vậy AI cảm xúc là gì?

Có thể bạn đã biết đến công nghệ nhận diện cảm xúc. AI cảm xúc của chúng tôi đo các biểu cảm trên mặt một cách kín đáo. Trước tiên, nó nhận diện khuôn mặt người thật hoặc qua ảnh hay video bằng webcam thông thường. Các thuật toán xử lý hình ảnh vi tính xác định những điểm quan trọng trên khuôn mặt – ví dụ như góc lông mày, đầu mũi, khoé miệng. Sau đó, các thuật toán học máy phân tích điểm ảnh ở những vùng này để xếp loại biểu cảm. Tập hợp các biểu cảm này sẽ xác định định được trạng thái cảm xúc. Với phương thức tiếp cận học sâu, chúng tôi có thể nhanh chóng điều chỉnh các thuật toán để đạt hiệu quả và sự chính xác cao.

AI cảm xúc ngốn một lượng lớn dữ liệu. Trên thực tế, Affectiva đã phát triển một kho dữ liệu cảm xúc lớn nhất thế giới. Chúng tôi phân tích hơn 5,2 triệu khuôn mặt từ 75 quốc gia. Điều này rất quan trọng bởi con người trên khắp thế giới sở hữu ngoại hình khác nhau, và chắc chắn có biểu cảm tự nhiên khác nhau trong cuộc sống hàng ngày. Trong số dữ liệu chúng tôi thu thập được, có những phát hiện rất thú vị về hành vi cảm xúc của con người.

Ví dụ, chúng ta đều biết rằng phụ nữ dễ bộc lộ cảm xúc hơn đàn ông. Dữ liệu của chúng tôi không chỉ xác nhận điều này mà còn cho thấy phụ nữ cười nhiều hơn và lâu hơn. Có cả sự khác biệt về văn hoá ở đây: phụ nữ Mỹ cười nhiều hơn nam giới 25%, phụ nữ Pháp cười nhiều hơn 40% và thật kì lạ là không có sự khác biệt nào giữa hai giới ở Anh.

Người Tây Ban Nha bộc lộ cảm xúc nhiều hơn người Ai Cập, nhưng người Ai Cập lại có nhiều cảm xúc tích cực hơn. Chúng tôi cũng có thể phát hiện những nụ cười xã giao của người Nhật. Nhìn chung, con người ở những nơi có văn hoá cộng đồng thường che giấu cảm xúc khi ở nơi đám đông và thoải mái thể hiện hơn khi ở nhà một mình. Những người ở nơi có văn hoá cá nhân, như Bắc Mỹ hay Châu Âu, thì ngược lại – họ thoải mái hơn khi ở trong đám đông. Phải chăng các chuẩn mực văn hoá đã tạo nên sự khác biệt?

Sử dụng AI cảm xúc như thế nào?

Hơn 1.400 thương hiệu đang sử dụng công nghệ của chúng tôi để phân tích phản ứng của khách hàng đối với các nội dung số như video hay quảng cáo và cả các chương trình truyền hình. Dữ liệu cảm xúc giúp các công ty truyền thông, thương hiệu và nhà quảng cáo cải thiện chiến dịch quảng bá của họ. AI cảm xúc cũng được tích hợp với những công nghệ khác để nhận thức được cảm xúc. Với bộ hướng dẫn phát triển phần mềm (Software Developer Kit – SDK) của chúng tôi, các nhà phát triển có thể dễ dàng tích hợp công nghệ này vào các ứng dụng, trò chơi, thiết bị và các trải nghiệm số để giúp các thiết bị nhận biết và hoạt động phù hợp. Cách tiếp cận này khiến AI cảm xúc nhanh chóng được sử dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia.

Các như Mabu và Tega đang dùng AI cảm xúc để hiểu tâm trạng và biểu cảm của những người chơi. Trong giáo dục, AI cảm xúc hiểu được một học sinh đang chán nản, sẽ thế nào nếu nội dung bài học nhờ đó mà thay đổi? Ứng dụng học tập Little Dragon là một trong những ứng dụng đầu tiên được thiết kế để hỗ trợ trẻ học ngôn ngữ theo phương pháp tương tác cao và thú vị hơn.

Các trò chơi điện tử ra đời để mang đến cho chúng ta một hành trình cảm xúc nhưng lại không thay đổi luật chơi theo cảm xúc. Trò chơi kinh dị sử dụng công nghệ phản hồi sinh học Nevermind đã thay đổi điều này và trở nên kinh dị hơn, thách thức hơn, làm người chơi căng thẳng hơn. Trong y tế, ứng dụng của AI cảm xúc còn rộng hơn nữa: từ kiểm tra tác dụng thuốc và điều trị từ xa, đến nghiên cứu trầm cảm, tự kỷ và ngăn chặn tự tử. Nhóm làm việc tại Brain Power đã phát triển một chương trình làm thay đổi cuộc sống của các gia đình có trẻ em mắc chứng tự kỷ. Công nghệ này cũng được ứng dụng trong nhiều ngành khác như ô tô, bán lẻ và tư pháp.

Chúng tôi biết rằng cảm xúc là riêng tư, vì vậy chúng tôi luôn công khai phương thức hoạt động của công nghệ AI cảm xúc và cách công nghệ này được sử dụng. Trong những trải nghiệm cảm xúc số này, chúng tôi muốn mọi người có quyền lựa chọn ngừng hay tắt tính năng nhận diện cảm xúc. Và nếu những giải pháp này đủ thu hút, họ sẽ lựa chọn sử dụng nó và thu được giá trị.

Tôi thường thắc mắc về tương lai của AI cảm xúc, và câu trả lời của tôi đơn giản là: nó sẽ phổ biến, gắn liền với các công nghệ chúng ta dùng hàng ngày, hoạt động liên tục, khiến quan hệ với công nghệ mang tính cá nhân, gần gũi, chân thật và tương tác cao hơn.

Rana Kaliouby

* Tất cả quan điểm trong bài viết là của tác giả. Bài viết được đăng trên blog Agenda của Diễn đàn kinh tế thế giới.

Cùng Danh Mục:

Liên Quan Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *